Opis Gortys
Gortyna to kolejne ważne stanowisko archeologiczne na obszarze Krety. Miejsce leży w odległości około 45 km na południe od Heraklionu. Według mitów w Gortynie miał zostać poczęty król Minos. Tam Zeus
zamieniony w byka miał przywieźć na grzbiecie księżniczkę fenicką Europę, z którego związku miał zostać poczęty Minos. Za czasów rzymskiego panowania Gortyna stała się jednym z najważniejszych miast.
Stała się stolicą prowincji złożonej z Krety i Kyrenajki. Swoją pozycję zawdzięczała temu, że opowiedziała się po stronie Rzymu i nie została zniszczona. W okresie rzymskim znacząco powiększyła się
populacja miasta. Powstała siedziba gubernatora, dwa teatry, stadion, łaźnie publiczne, agora z Asklepiejonem. Główna siedziba poświęcona była Apollinowi Pytyjskiemu. Do czasów współczesnych
najlepiej zachowały się pozostałości odeonu i bazyliki św. Tytusa. Z rzymskiego teatru pozostały kamienne ławy, uformowane w półkoliste rzędy. Widać marmurową płytę, która pokrywała orchestrę oraz
fragmenty filarów, które otaczały widownię. Jednym z najcenniejszych zachowanych zabytków Gortyny są inskrypcje, które pokrywały kamienne bloki. W tekście zastał zawarty kodeks prawa cywilnego i
karnego, który datuje się na 500 rok p.n.e. Można znaleźć w nich informacje o karach stosowanych za morderstwo i gwałt oraz o regulacjach prawnych dotyczących dziedziczenia. Jest to jeden z
najstarszych zbiorów praw w Europie. Drugi kolejny dobrze zachowany zabytek Gortyny to bazylika, której patronem jest święty Tytus, pierwszy biskup Krety. Bazylika miała zostać wzniesiona w miejscu
męczeńskiej śmierci świętego. Na terenie wykopalisk można zobaczyć jeszcze fragmenty świątyni Apollina oraz obiektów sakralnych poświęconych bóstwom egipskim Izydzie i Serapisowi. Wśród pozostałości
znajdują się również fragmenty pałacu gubernatora oraz akweduktu wzniesionego przez Rzymian. Szczyt swojego rozwoju miasto osiągnęło w III wieku naszej ery. Jego kres przyniósł najazd Arabów i liczne
zniszczenia dokonane w 825 roku.
