Krynica

Krynica-Zdrój to słynne dziewiętnastowieczne uzdrowisko, położone w pobliżu Nowego Sącza, na pograniczu Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego, na wysokości 500-750 m. Miasto leży w dolinie rzeki Kryniczanki i potoku Palenica. Krynica nazywa jest często „perłą polskich uzdrowisk”. O atrakcyjności miejsca zadecydowało malownicze położenie w otoczeniu łagodnych gór, sprzyjające warunki klimatyczne oraz obecność źródeł mineralnych i borowiny. Miejsce upodobali sobie Jan Kiepura, Józef Ignacy Kraszewski, Helena Modrzejewska, Gabriela Zapolska. Krynica słynie z koncertów, jakie odbywają się w ramach Festiwalu im. Jana Kiepury. Współcześnie miasto przyciąga nie tylko kuracjuszy, ale również miłośników górskich wędrówek. To również popularny ośrodek sportów zimowych, do którego coraz liczniej przybywają miłośnicy białego szaleństwa.
 
Szczepienia
Przy wjeździe do Polski nie obowiązują żadne szczepienia. Nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Bezpłatną podstawową opiekę medyczną można uzyskać na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Można jednak dodatkowo wykupić polisę ubezpieczeniową, któraobejmie leczenie w szerszym zakresie.
 
Klimat / Kiedy jechać?

Waluta
Polski złoty (PLN). Złotówka dzieli się na 100 groszy.
 
Język
Polski

Prąd / Zasięg telefonów komórkowych
Z zasięgiem telefonów komórkowych z reguły nie ma problemów. Czasami w zależności od operatora lokalne trudności mogą się pojawić w górach lub w niewielkich miejscowościach oddalonych od większych miast. Napięcie prądu w gniazdkach zgodnie ze standardami Unii Europejskiej wynosi 230V.

Historia / Obyczaje
Po raz pierwszy nazwa miejscowości wymieniana jest w dokumencie lokacyjnym w 1547 roku. Podstawą utrzymania ówczesnych mieszkańców było rolnictwo i pasterstwo, zajmowano się również obróbką drewna i tkactwem. Intensywny rozwój miejscowości nastąpił w XVIII wieku i był związany już z odkryciem właściwości leczniczych źródeł mineralnych. W 1794 roku zbudowano tzw. „mały domek”, pierwszy obiekt uzdrowiskowy. Na początku XIX wieku zaczęły powstawać kolejne elementy infrastruktury. Wybudowano łazienki, domy mieszkalne dla kuracjuszy, zagospodarowano ujęcia wody, a w późniejszym okresie został założony park, powstały drogi i alejki do spacerów oraz obiekty służące celom kulturalno-rozrywkowym. Liczba kuracjuszy zwiększała się, chociaż rozwój miejscowości hamowało konkurencyjne uzdrowisko w słowackim Bardejowie.
]Ogromne znaczenie dla uzdrowiska miała działalność profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego - Józefa Dietla, uznawanego za ojca polskiej balneologii. Wraz z końcem lat 50-tych XIX wieku nastąpiła znaczna poprawa kondycji uzdrowiska i wzrost zainteresowania kuracjami. W latach 50-tych XIX wieku wprowadzono do zabiegów kąpiele borowinowe, jak również kąpiele wannowe, natryskowe, żelaziste, borowinowe, balsamiczne i gazowe, stosowano inhalacje oraz kuracje klimatyczne, pneumatyczne, a także leczenie elektrycznością. W tym okresie powstały takie obiekty jak Stare Łazienki Mineralne, Stare Łazienki Borowinowe, Dom Zdrojowy, drewniana Pijalnia Główna z deptakiem oraz liczne pensjonaty, w których mieszkali przybywający kuracjusze. Intensywnie rozwijało się również życie kulturalno-artystyczne. Wybudowano Teatr Modrzewiowy. Ponadto urządzano herbatki towarzyskie, wieczorki autorskie i bale, a także cieszące się dużą popularnością wycieczki po okolicznych miejscowościach. W 1878 roku została wybudowana droga bita do miasta, co znacznie poprawiło komunikację z uzdrowiskiem. Krynica stała się modnym i elitarnym miejscem spotkań. W uzdrowisku bywał Jan Matejko, Artur Grottger, Henryk Sienkiewicz, Józef Ignacy Kraszewski, a w okresie międzywojennym Krynicę odwiedzał Ludwik Solski, Helena Modrzejewska, Władysław Reymont, Julian Tuwim oraz najbardziej znana postać Krynicy - Jan Kiepura, który posiadał własną willę.
Po I wojnie światowej zarząd nad uzdrowiskiem przejęły władze polskie. Powołano Komisję Zdrojową, a pierwszym dyrektorem zakładu zdrojowego został inż. Leon Nowotarski, którego sprawne zarządzanie przyczyniło się do odbudowy i szybkiego rozwoju uzdrowiska. W tamtym okresie wybudowano nowe łazienki mineralne, pensjonat Lwigród, hotel „Patria” - własność Jana Kiepury, Nowy Dom Zdrojowy. Powstało również schronisko na Jaworzynie Krynickiej i kolejka na Górę Parkową, stadion zimowy oraz tor saneczkowy, co zachęciło amatorów sportów. II wojna spowodowało zahamowanie rozwoju uzdrowiska i poważne straty. Po wojnie władze Polski Ludowej przystąpiły do intensywnej odbudowy uzdrowiska, co odcisnęło swoje piętno na architekturze miejscowości. W tym okresie powstało wiele obiektów sanatoryjnych i domów wczasowych.
Z ostatnich inwestycji do najważniejszych należy wybudowanie kolei gondolowej na Jaworzynę Krynicką oraz sieci tras narciarskich, jak również budowa hali sportowo-widowiskowej.


 

Lotniska / Wynajem samochodów
Najbliższe lotnisko znajduje się we Krakowie. Odległość między Krakowem a Krynicą wynosi około 140 km. Z lotniska w Krakowie utrzymywane są połączenia z wieloma miasta europejskimi, między innymi: Paryż, Monachium, Londyn, Leeds, Wieden, Dublin, Kopenhaga, Oslo, Mediolan, Praga, oraz połączenia krajowe do Warszawy, Gdańska, Poznania.
Samochód można wypożyczyć na lotnisku, gdzie mają swoje odziały międzynarodowe firmy: Avis, Budget, Europcar, Hertz.

Transport publiczny
Przez teren gminy Krynica-Zdrój przebiega droga krajowa 75, prowadząca z Nowego Sącza przez Nawojową i Łabową. Do samego miasta prowadzą dwie drogi wojewódzkie 971 i 981. Droga 971 wiedzie z Piwnicznej poprzez Żegiestów i Muszynę wzdłuż Popradu, zaś droga 981 od strony Grybowa. Krynica-Zdrój posiada liczne połączenia autobusowe z Krakowem i Nowym Sączem. Organizowane są również połączenia dalekobieżne do Warszawy, Katowic, Poznania.
Na terenie miasta funkcjonuje komunikacja miejska, która realizuje połączenia między róznymi częściami uzdrowiska.
Do Krynicy można również dotrzeć koleją. Miasto posiada połączenia m.in. z Tarnowem, Nowym Sączem i Krakowem.

Taksówki / Infrastruktura
Postoje taksówek znajdują się przy ulicach: Kościelna, Kraszewskiego, Piłsudskiego. Uzdrowisko dysponuje rozbudowaną bazą noclegową, składającą się z hoteli, pensjonatów, dużej liczby kwater prywatnych i obiektów sanatoryjnych.

Wydarzenia
Jednym z najbardziej prestiżowych wydarzeń w Krynicy-Zdroju jest Festiwal Opery i Operetki im. Jana Kiepury, pod dyrekcją Bogusława Kaczyńskiego. Jest to jedna z najlepszych imprez muzycznych w Polsce. Na dwa tygodnie, na przełomie sierpnia i września zjeżdżają artyści z całego świata, w tym teatry muzyczne, teatry rozrywki i pantomimy. Początki wydarzenia sięgają 1932 roku, kiedy to słynny tenor Jan Kiepura zorganizował w Krynicy koncert, którego dochód został przeznaczony na potrzeby mieszkańców dotkniętych powodzią. Koncert odbywają się na deptaku, w Pijalni Głównej, a w sali koncertowej Starego Domu Zdrojowego organizowany jest przegląd filmów z udziałem Jana Kiepury.
Inne ciekawe wydarzenie muzyczne to odbywający się w lutym Międzynarodowy Festiwal Gitarowy.
Od 1990 roku we wrześniu odbywa się cyklicznie w Krynicy „Forum Ekonomiczne”, na które przybywają politycy i przedsiębiorcy z Europy Centralnej i Wschodniej, jak również goście z Europy Zachodniej i krajów arabskich.
 
Specjalności kulinarne
Sądecczyzna słynie z sadów, które szczególnie atrakcyjnie wyglądają wiosną, obsypane białym i różowym kwieciem. Miejscowy klimat zapewnia owocom smak, zapach i soczystość. Region słynie zwłaszcza ze śliwowicy łąckiej.
Na miejscowych stołach pojawiają się często różne gatunki miodów. Pyszne są miody spadziowe, akacjowy, lipowy i rzepakowy.
 
Warte zobaczenia
Jedną z atrakcji Krynicy są wody mineralne. Krynickie szczawy zasobne w magnez, żelazo, wapń, potas i inne minerały wykorzystywane są w leczeniu wielu schorzeń układu pokarmowego, chorób dróg moczowych i przemiany materii. W pijalni znajdują się ujęcia wód leczniczych: Zuber, Słotwinka, Jan, Kryniczanka. Budynek pijalni głównej pochodzi z lat 70-tych i raczej nie zachwyca urodą. Przez przeszklone okna pijalni widać znajdujący się po drugiej stronie deptaka bardzo elegancki Stary Dom Zdrojowy, przywołujący atmosferę XIX wieku. Najstarszym budynkiem uzdrowiska są Stare Łazienki Mineralne z XIX wieku. Nadal leczy się w nich kuracjuszy okładami z borowiny, kąpielami mineralnymi i innymi zabiegami wodnymi.
Oprócz zabytkowej bazy uzdrowiskowej można podziwiać liczne, dobrze zachowane pensjonaty i drewniane wille. Na uwagę zasługuje Witoldówka z pięknymi ażurowymi zdobieniami okien i balkonów, wyglądające jak misterne papierów wycinanki.
W zabytkowych domach mieszkali: Helena Modrzejewska, Gabriela Zapolska, Józef Ignacy Kraszewski, Juliusz Osterwa z Heleną Modrzejewską oraz Józef Piłsudski.
Warto wybrać się do Muzeum Nikifora znajdującego się w zabytkowej Willi Romanówka przy Bulwarach Dietla. W muzeum znajduje się kolekcja kilkudziesięciu prac jednego z najwybitniejszych prymitywistów - Nikifora Krynickiego. Częścią ekspozycji są również pamiątki osobiste i warsztat pracy artysty. Zobaczymy kredki, farby, pieczątki, którymi sygnował swoje prace. Znajduje się tam również skrzynia ludowa, w której przechowywał wszystko co stworzył.
Przy ulicy Piłsudskiego w pomieszczeniach piwnicznych Nowych Łazienek Mineralnych mieści się z kolei Muzeum Zabawek, które jest filią Muzeum Zabawek "Bajka" w Kudowie Zdroju.
Krynica Zdrój oferuje wiele miejsc do spacerów, jednym z nich jest Góra Parkowa. Na wzniesieniu o wysokości 714 m n.p.m. przygotowano wiele ścieżek prowadzących na szczyt. Na górę można wejść pieszo, wjechać rowerem lub kolejką. Krynica Zdrój stanowi dobrą bazę wypadową na beskidzkie szlaki. Obowiązkowym punktem podczas pobytu w Krynicy jest wycieczka na szczyt Jaworzyny Krynickiej, na którą można wjechać kolejką gondolową.
Krynica zasypana śniegiem przyciąga wielu miłośników białego szaleństwa. Trasy zjazdowe znajdują się na Jaworzynie Krynickiej i na Słotwinach. Zimą sanatoria organizują liczne kuligi.