Valletta

Valettę warto zwiedzić ze względu na jej wyjątkową historię i liczne interesujące zabytki. Miasto położone jest na wysuniętym w morze półwyspie Sceberras, który stanowił ważny punkt strategiczny. Zostało obwarowane licznymi umocnieniami, a od strony lądu zabezpieczone dodatkowo fosą. Ulice tworzą regularny układ i przecinają się pod kątem prostym. Niektóre uliczki są bardzo strome i wąskie, wszystkie otoczone zwartą zabudową. Miasto można zwiedzić w jeden dzień. Wchodzi się przez główną bramę miejską od strony zajezdni autobusów.

Szczepienia
Przy wjeździe nie obowiązują żadne szczepienia. Nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Bezpłatną podstawową opiekę medyczną można uzyskać na podstawie Europejskiej Kart Ubezpieczenia Zdrowotnego, którą wydaje Narodowy Fundusz Zdrowia. Można jednak dodatkowo wykupić polisę ubezpieczeniową, która obejmie leczenie w szerszym zakresie.

Klimat / Kiedy jechać?
Cała wyspa położona jest w strefie klimatu śródziemnomorskiego. Leży na Morzy Śródziemnym na południe od Sycylii. Lata są suche i gorące, temperatury w lipcu przekraczają często 30° C. Zimy są deszczowe i łagodne. Najwięcej deszczu spada w grudniu i w styczniu. Średnie temperatury miesięcy zimowych kształtują się na poziomie 14 ºC. Opady wynoszą w przybliżeniu 580 mm rocznie. Pogoda na Malcie sprzyja podróżom przez cały rok. Wybór sezonu powinien być uzależniony od tego co planujemy robić. Jeżeli planujemy zwiedzanie miast i zabytków, to bardziej sprzyjające będą miesiące z niższymi temperaturami. Wyspa jest mała, dlatego też świetnie nadaje się do pieszych wędrówek. Plusem wizyty poza sezonem jest również mniejsza liczba turystów i większa dostępność miejsc noclegowych. Sezon letni świetnie nadaje się na plażowanie, kąpiele morskie i rozrywki w klubach i dyskotekach. Latem i jesienią, podsuszone słońcem pięknie pachną aromatyczne zioła: tymianek i rozmaryn. Planując podróż zimą powinniśmy być przygotowani na deszcze.

Waluta
Walutą obowiązującą od 2008 roku jest euro. Waluta europejska zastąpiła lirę maltańską.

Język
Obowiązują dwa języki urzędowe: maltański i angielski. Maltański jest językiem bardzo specyficznym. Należy do grupy języków semickich, jest spokrewniony z językiem arabskim. Zapisywany jest jednak alfabetem łacińskim z dość dużą liczbą znaków diakrytycznych, co w znaczący sposób komplikuje wymowę. Praktycznie wszyscy mieszkańcy Malty posługują się językiem angielskim.

Prąd / Zasięg telefonów komórkowych
Napięcie w sieci wynosi 240V. Jeżeli chcemy używać urządzeń elektrycznych, przywiezionych z Polski, potrzebna będzie przejściówka. Gniazda są dostosowane na wzór angielski do wtyczek z trzema bolcami. Nie ma problemu z zasięgiem telefonów komórkowych.

Historia / Obyczaje
Początkowo na Półwyspie Sceberras, na którym znajduje się obecna stolica stała jedynie odizolowana wieża, z której miano ostrzegać o nadciągającym ataku piratów. Po ataku Imperium Otomańskiego z 1551 roku, w trakcie którego sułtan wysłał przeciwko Malcie armię liczącą ok. 10 tys. żołnierzy, Zakon zadecydował o konieczności wybudowania fortyfikacji na półwyspie. Wzniesiono twierdzę St. Elmo, która miała za zadanie kontrolować wejście do Wielkiego Portu. Razem z twierdzą St. Michele, zbudowaną na półwyspie Isola, położoną wewnątrz Wielkiego Portu oraz wzniesionym znacznie wcześniej St. Angelo stanowiły obronną całość. St. Elmo był twierdzą najbardziej narażoną na atak i zarazem spełniającą kluczową rolę.
W trakcie głównych walk podczas Wielkiego Oblężenia Malty z 1565 roku, Turcy najpierw zaatakowali Fort St. Elmo, które to posunięcie większość historyków uważa za przyczynę klęski wojsk otomańskich. Twierdza, otoczona z trzech stron morzem, dobrze umocniona i broniona z wielką determinacją, okazała się bardzo trudna do zdobycia. Dopiero po miesiącu dramatycznych walk udało się ją zdobyć, a jej obrońcy ponieśli śmierć. Kamień węgielny pod budowę nowej stolicy został położony 28 marca 1566 roku. W obawie przed atakiem tureckim prace przy budowie miasta wykonywano pośpiesznie. W wielu miejscach, gdzie były duże różnice wysokości nie wyrównywano ich, tylko wybudowano schody.
Pierwszym wzniesionym budynkiem był kościół pw. Matki Boskiej Zwycięskiej. Potem pobudowano siedziby rycerzy, Pałac Wielkich Mistrzów, Katedrę Św. Jana i inne znamienite budowle. W 1980 roku Valetta została wpisana na Listę UNESCO.

Mentalność / Tradycja
Maltańczycy uważani są za jednych z najbardziej religijnych narodów w Europie. Świadczy o tym chociażby liczba kościołów i obchodzonych świąt. Są dumni z historii swego kraju, szczególnie z czasów kiedy wyspą władał zakon kawalerów maltańskich. Z racji swojej lokalizacji wyspa jest jak gdyby łącznikiem między Europą, a Afryką Północną. Mieszkańcy są mili i uprzejmi w stosunku do turystów, drugiej jednak strony cechuje ich pewnego rodzaju nieufność i rezerwa w kontaktach z obcymi. Na wyspie nie przywiązuje się zbyt wielkiej wagi do ochrony środowiska.

 

Lotniska / Wynajem samochodów
Lotnisko Luqa International Airport znajduje się w bliskiej odległości od stolicy. Z miasta można się do niego dostać autobusem liniowym lub taksówką. Podróż trwa około 20 minut. Bezpośrednie połączenia są realizowane z Krakowa. Można również lecieć z przesiadką, najlepiej z portów lotniczych Niemiec, Austrii lub Szwajcarii. Maltański przewoźnik to Air Malta.
Wynajęcie samochodu nie stanowi większego problemu. Koszt wynajęcia auta to kwoty rzędu 16-24 euro za dzień użytkowania. W przypadku wynajmowania na więcej niż 1 dzień, ceny się zmniejszają. Uznawane jest polskie prawo jazdy. Trzeba mieć skończone 25 lat. Należy pamiętać, że na drogach obowiązuje ruch lewostronny, pozostałość z czasów kolonialnych.

Transport publiczny
Po Valettcie poruszamy się pieszo. Terminal autobusówznajduje się na dużym placu, w sąsiedztwie głównej bramy prowadzącej do Valetty. Stamtąd wyruszają autobusy we wszystkie zakątki wyspy. Sieć połączeń autobusowych jest bardzo dobrze rozwinięta i można nimi dojechać do wszystkich atrakcji turystycznych wyspy.

Taksówki / Infrastruktura
Taksówkę można zamówić telefonicznie. Podróż z Valetty na lotnisko kosztuje około 15 euro.

Wydarzenia
Święta wolne od pracy: Nowy Rok (1 stycznia), Dzień Św. Pawła Rozbitka (10 lutego), Dzień Św. Józefa (19 marca), Wielki Piątek, Dzień Wolności (13 marca), Święto Pracy (1 maja), święto upamiętniające zamieszki niepodległościowe w 1919 (7 czerwca), Dzień Świętych Piotra i Pawła i Dożynki (29 czerwca), Święto Panny Marii od Zwycięstw (8 września), Dzień Niepodległości (21 września), Święto Niepokalanego Poczęcia (8 grudnia), Dzień Republiki (13 grudnia), Boże Narodzenie (25 grudnia).
Hucznie obchodzi się karnawał, urządzając maskarady i kolorowe korowody taneczne oraz konkursy. 31 marca w Dniu Niepodległości odbywa się wyścig łodziami Grand Harbour. Wyjątkowo podniosły charakter mają obchody Wielkiego Piątku, kiedy odbywają się procesje z figurą Chrystusa.

Specjalności kulinarne
Do popularnych dań należy aljotta – zupa rybna z ziołami i czosnkiem, minestra podobna do minestrone czyli zupa jarzynowa. Serwuje się również wiele zapiekanek warzywnych, faszerowanych warzyw: bzar aholar mimli – papryka faszerowana ryżem, mielonym mięsem z dodatkiem oliwek i kaparów, timpana – zapiekanka z makaronu, mielonego mięsa pod beszamelem, brugiel mimli – bakłażany nadziewane ryżem i mielonym mięsem. Na sposób włoski podaje się pierożki ravioli z serem ricotta, risotto z mielonym mięsem. Warto spróbować pastizzi czyli rolady z ciasta francuskiego, faszerowanej mięsem, serem lub rybą. Narodową potrawą jest królik w sosie czosnkowym z czerwonym winem – fenek. Do kawy można zamówić roladki nadziewane daktylami – imgaréts, kannoli – rurki wypełnione świeżym serem, czekoladą i prażonymi migdałami. Należy spróbować lokalnego napoju kinnie- maltańskiego odpowiednika coca-coli z gorzkich pomarańczy i ziół.

Warte zobaczenia
Wiele ważnych zabytków skupia się przy głównej ulicy Triq ir-Repubblika. W pobliżu wejścia po lewej stronie wznosi się budynek dawnej siedziby prowansalskich rycerzy zakonnych - Auberge de Provence, gdzie współcześnie mieści się Narodowe Muzeum Archeologiczne. Idąc dalej dochodzi się do jednego z najbardziej znanych zabytków Valetty - Katedry Św. Jana. Wejście znajduje się od strony Triq ir-Repubblika. Za katedrą mieści się plac, przy którym znajduje się potężny budynek biblioteki Zakonu i pomnik królowej Wiktorii oraz ogródki kawiarniane. Nieco dalej przy dość rozległym placu zlokalizowany jest Pałac Wielkiego Mistrza, który obecnie stanowi siedzibę prezydenta Malty.
Na krańcu półwyspu, na którym zlokalizowane jest miasto wznosi się Fort St. Elmo, który stanowił kiedyś rdzeń maltańskich fortyfikacji i powstał przed wybudowaniem Valetty. Roztacza się stamtąd ładny widok na morze i sąsiednią twierdzę – Fort St. Angelo.
W mieście znajdziemy mnóstwo zabytków architektury sakralnej, wśród nich najstarszy kościół miasta, pod wezwaniem Matki Boskiej Zwycięskiej, który sąsiaduje z budynkiem Auberge de Castille et Leon, obecną siedzibą premiera. W kościele Rozbicia Statku Św. Pawła przechowywana jest relikwia – kość prawego nadgarstka św. Pawła. Uwagę zwraca świątynia anglikańska, której wysoka wieża jest jednym z symboli Valetty. Na terenie miasta znajduje się również jeden z najstarszych teatrów na świecie – Manoel Theatre.