Kraj Basków

Kraj Basków (w języku baskijskim: Euskadi, Euskal Herria, w języku hiszpańskim: País Vasco) to jedna z 17 wspólnot autonomicznych w Hiszpanii, położona na północy kraju nad samą Zatoką Biskajską. Zamieszkuje ją niecałe 2 miliony obywateli, a region jest bardzo bogaty i rozwinięty gospodarczo (podobnie Katalonia i aglomeracja madrycka).

 

Naród baskijski przez tysiąclecia zachował swoją odrębność, inność i niezależność. Najbardziej jest to widoczne w odrębnym języku"euskera", który należy do grupy języków pre-indoeuropejskich, lecz jego dokładnego pochodzenia nie udało się dotąd ustalić.

 

W ostatnich latach bardzo złą sławę regionowi przyniosła terrorystyczna organizacja ETA, która w czasie prawie 60 lat swej dziełalności pozbawiła życia prawie 300 osób. Na szczęście, w październiku 2012 roku, ETA oficjalnie oznajmiła zakończenie swej działalności, co na pewno wpłynie na jeszcze większą atrakcyjność Kraju Basków. Lecz mimo to i do chwili obecnej takie miasta, jak San Sebastian, cieszyły się znacznym powodzeniem wśród turystów z całego świata!

 

 

Szczepienia

Nie wymagane są żadne szczepienia ochronne.


Klimat / Kiedy jechać?

Położenie geograficzne i znaczący wpływ Oceanu Atlantyckiego powodują, iż Kraj Basków nie należy do najbardziej słonecznych regionów w Hiszpanii. Mimo to, jest on piękny o każdej porze roku i na pewno wart bliższego poznania.

 

Północne doliny to tzw. zielona Hiszpania, gdzie dominuje klimat oceaniczny z opadami o każdej porze roku i umiarkowanymi temperaturami. Śnieg w zimie nie należy tutaj do rzadkości. Średnie roczne opady w Kraju Basków to 1200 mm. Środkowa część znajduje się pod wpływem klimatu kontynentalnego-śródziemnomorskiego, ale z wpływami klimatu oceanicznego, dlatego lata są suche i upalne, a zimy mroźne i śnieżne.

 
Język



Językami urzędowymi w Kraju Basków są: język hiszpański oraz język baskijski (euskera), które znacznie sięod siebie różnią. Drugi z nich prawdopodobnie pochodzi z Azji, niektóre wyrazy podobne są do słów z języka węgierskiego, fińskiego czy japońskiego.

(więcej na ten temat można przeczytać w zakładce "kraj i ludzie")

Historia

W rozważaniach o Kraju Basków, nie sposób nie wspomnieć o organizacji terrorystycznej ETA.
ETA – Euskadi Ta Askatasuna, co po baskijsku oznacza „Kraj Basków i Wolność”, została utworzonaw 1959 roku przez grupę intelektualistów. Początkowo była to organizacja, która do osiągania swoich celów politycznych nie używała siły i przemocy. Celem było odzyskanie utraconej podczas II Wojny Światowej autonomii. Jej członkowiedziałali w sferze polityki i wśród społeczeństwa, jednak ich wysiłki nie dały znaczących rezultatów. Dlatego zdecydowano się na użycie siły, jako odpowiedzi na represje nałożone na Basków przez hiszpańskiego dyktatoraFrancisco Franco. W latach jego rządów (1939-1975), zabroniono bowiem używać języka Euskera, a mieszkańcom nakazano zapomnieć o swoich korzeniach ipochodzeniu. Dlatego jedną z pierwszych ofiar ETA był Luis Correra Blanco – prawaręka Generała Franco.

Jak już wspomnieliśmy we wstępie, w październiku tego roku ETA oficjalnie zakończyła swoją działalność. Było to spowodowane przede wszystkim zmianami w europejskiej gospodarce (panujący wciąż kryzys daje nikłe szanse na możliwość, a tym bardziej utrzymanie się nowego, małego państwa) oraz coraz mniejsze poparcie wśród społeczności lokalnej. Według ostatnich danych, tylko 5% Basków popierało działalność ETA. Wspomniane wydarzenie odbiło się szerokim echem w całej Hiszpanii, szczególnie zważywszy na fakt, iż miało ono miejsce tuż przed wyborami parlamentarnymi. Jose Luis Zapatero stojący na czele lewicowej partii PSOE miał nadzieję, iż "zwycięstwo demokracji i pokoju", jak nazwał poddanie się ETA, da mu także zwycięstwo w wyborach. Ludność zadecydowała jednak inaczej - teraz w Hiszpanii rządzić będzie prawica reprezentowana przez Partido Popular (PP)

 
Mentalność / Tradycja

Baskowie są bardzo mocno przywiązani do swojego regionu. Większość z nich zaznacza, że czuje się w pierwszej kolejności obywatelami swojej wspólnoty autonomicznej, później dopiero całej Hiszpanii. I tego baskijskiego ducha narodowego można łatwo zobaczyć na ulicach miast, miasteczek i wiosek. Na pewno rzuci nam się w oczy mnóstwo znaków, rysunków i symboli na murach. Bardzo często na balkonach mieszkań czy witrynach sklepowych wywieszane są baskijskie flagi.

Baskowie są bardzo dumni ze swojego pochodzenia, kultury i autonomii. Zamieszkują Półwysep Iberyjski od wielu stuleci, podobno przybyli tutaj z Kaukazu. Od zawsze zamieszkiwali tereny górzyste, dlatego nigdy nie byli łatwym przeciwnikiem w walce, również tej politycznej. Nie ma żadnych wątpliwości, że zdecydowanie odróżniają się oni od reszty mieszkańców Hiszpanii. Mają przecież swój język, kulturę, tradycje czy potrawy.

 

Mówiąc o czymś oryginalnym, warto wspomnieć o „pelota” - baskijskiej grze sportowej, obecnie popularnej już w całej Hiszpanii. Jednak w Baskonii nawet najmniejsza wioska ma ścianę do uprawiania tego sportu.

Specjalności kulinarne


Kuchnia i jedzenie to bardzo ważna część kultury baskijskiej. Podobnie, jak w całej Hiszpanii, do potraw, restauracji i spożywania posiłków, przywiązuje się ogromną wagę. Jednakże to właśnie kuchnia baskijska uchodzi za najlepszą z całego Półwyspu Iberyjskiego, a do tego zdania przychyla się nawet większość Hiszpanów! Najważniejszymi specjałami są tutaj ryby: bacalao (dorsz) a la vizcaina lub alpil-pil; merluza a la vasca, txipirones ensu tinta (kałamarnica w sosie własnym). Wszystkie lokale serwują także pitny jabłecznik, czyli sidra. W karcie nigdy nie zabraknie również wołowiny czy chorizo, ani popularnych tapas, tutaj znanych pod nazwą pintxos.




Warte zobaczenia


Największą atrakcją turystyczną regionu jest na pewno miasto San Sebastian, ważny ośrodek wypoczynkowy w skali całej Hiszpanii. Miejsce przyciąga przede wszystkim pięknymi i czystymi plażami, lecz dla wielbicieli sztuki i kultury też zawsze się coś znajdzie.

 
Sercem San Sebastian jest oczywiście Stare Miasto, zawsze gwarne, pełne małych restauracyjek i barów z doskonałą kuchnią. Tu najciekawszymi zabytkami są: Kościół Świętej Maryi z rzeźbioną fasadą w stylu churrigueresco; Kościół Świętego Vincentego (trzynawowy, z rzeźbionym w drzewie ołtarzem); rozległy gmach dominikańskiego klasztoru San Temo; Muzeum Etnograficzne. Ale do miasta przyjeżdża się jednak głównie dla plaży – szerokiej, z pięknym, drobnym piaskiem… marzenie! Ach, i wiele osób pojawia się w mieście z okazji międzynarodowego festiwalu filmowego w San Sebastian, który cieszy się światową renomą.

 
Innym ważnym ośrodkiem miejskim w Kraju Basków jest Bilbao. To tutaj zlokalizowane są największe zakłady przemysłowe północnej Hiszpanii. W Bilbao znajduje się także piękna stara dzielnica, z gotycką katedrą i majestatycznym Urzędem Miasta.

 
Trzecim ważnym miastem regionu jest Vitoria, gdzie swoją siedzibę ma baskijski rząd. Miasto jest uznane za jedno z najbardziej przychylnych mieszkańcom, bowiem wyróżnia się dużą liczną stref tylko dla pieszych oraz licznymi strefami zieleni. Dlategoteż, w listopadzie 2010 roku, Komisja Europejska nadałaVitorii zaszczytny tytuł „Zielonej Stolicy Europy 2012”.