Łotwa

Na granicy / wiza
W 2004 roku Łotwa przystąpiła do Unii Europejskiej. Podobnie jak w przypadku innych państw należących do strefy Schengen, wjazd dla obywateli Polski odbywa się bez kontroli na granicach lądowych i morskich. Niemniej jednak należy zabrać ze sobą jeden dokument tożsamości, paszport lub dowód osobisty.

Szczepienia
Przy wjeździe na terytorium Łotwy nie są wymagane żadne specjalne szczepienia. Podobnie jak w przypadku innych państw Unii Europejskiej, obywatele polscy objęci są prawem do bezpłatnej opieki medycznej w podstawowym zakresie. Należy zabrać ze sobą z Polski Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego, wydawaną przez NFZ. Karta nie obejmuje usług prywatnych i innych dodatkowych zabiegów medycznych.

Klimat / Kiedy jechać?
Łotwa leży w strefie klimatu umiarkowanego. Duży wpływ na klimat i pogodę ma położenie nad Bałtykiem. Na terenach nadmorskich zimy są łagodniejsze, a lata chłodniejsze. Często jest wietrznie i wilgotno. Z kolei część wschodnia kraju pozostaje pod dużym wpływem klimatu kontynentalnego, stąd temperatury latem są wyższe, zaś zimy często bardzo mroźne. Najwięcej opadów spada w miesiące letnie, a zwłaszcza w lipcu i w sierpniu. Ze względu na położenie kraju na wyższych szerokościach północnych, dni zimą są krótkie, a latem dłuższe. Ze względu na panujące temperatury najlepszą porą do wyjazdu jest lato. Za tą porą roku przemawia również duża liczba festiwali i imprez o charakterze kulturalno-rozrywkowym. Wyjątkowym świętem jest dzień św. Jana, przypadający w nocy z 23 na 24 czerwca. W całym kraju, nad rzekami i jeziorami, do białego rana płoną ogniska. Lato to również doskonały czas na spływ kajakowy, czy piesze wędrówki po lasach. Latem wzrasta liczba turystów i tym samym drożeją ceny noclegów i innych usług. Dobrym czasem na wyjazd jest wrzesień, kiedy ceny spadają, a przyroda zmienia swoją kolorystykę.

Waluta
Walutą łotewską jest łat. Pieniądze można standardowo wymienić w bankach i kantorach. Kurs łata łotewskiego z dnia 14.08.2010 to 1 LVL - 5,60PLN. Warto zabrać ze sobą w podróż dolary lub euro, które wymienimy praktycznie wszędzie po dobrym kursie. Wypłacanie pieniędzy z bankomatu wiąże się z odpowiednią prowizją, czasami dość wysoką. Bardziej korzystne jest płacenie bezpośrednio kartą, ale nie we wszystkich miejscach będzie taka możliwość.

Język
Językiem urzędowym jest łotewski, należący do bałtyckiej grupy indoeuropejskiej. Łotwa jest jednak krajem zróżnicowanym narodowo. Łotysze stanowią około 59% społeczeństwa. Bardzo dużą grupę stanowią Rosjanie, stąd dla 30% mieszkańców kraju, językiem narodowym jest rosyjski. Najwięcej Rosjan zamieszkuje tereny wschodnie. Inne mniejszości to Białorusini, Ukraińcy, Litwini i Polacy.

Prąd / Zasięg telefonów komórkowych
Napięcie sieci jest standardowe i wynosi 220V. Nie ma również większych problemów z zasięgiem telefonów komórkowych.

Historia / Obyczaje
W czasach najdawniejszych terytoria dzisiejszej Łotwy były zamieszkiwane przez plemiona bałtyjskie: Zemgalów, Letgalów, Liwów. Tereny były zasobne w lasy i dobra naturalne. W XII wieku n.e. na terenach pojawili się misjonarze niemieccy. Pod hasłami chrystianizacji chciano podporządkować sobie terytoria. W 1198 roku papież ogłosił pierwszą wyprawę krzyżową. W 1202 roku utworzono Zakon Kawalerów Mieczowych, którego zadaniem była kolonizacja i wspieranie chrystianizacji ziem. Elitę społeczeństwa na zajętych terenach stanowili rycerze i mieszczanie niemieckojęzyczni. Rdzenni mieszkańcy zostali zepchnięci na najniższe szczeble społeczeństwa. Jednym z najważniejszych miast handlowych była Ryga, należąca do Hanzy. W 1561 roku Liwonia została włączona do Korony i Wielkiego Księstwa,a władca Kurlandii i Semigalii stał się lennikiem króla polskiego. Terenami we wschodniej części Bałtyku byli również zainteresowani Szwedzi, Duńczycy i Rosjanie. Rywalizacja przerodziła się w wojnę. Po wojnie polsko-szwedzkiej w latach 1600-1629, Szwecja uzyskała większość Księstwa Inflanckiego, włączając Rygę. W XVIII wieku, terytorium Łotwy, po zwycięskiej Wojnie Północnej ze Szwecją, zawładnęła Rosja. W wyniku drugiego rozbioru Polski, Rosja uzyskała wschodnią część Łotwy, a w 1795 roku również Księstwo Kurlandzkie. Nadzieje na uzyskanie niepodległości pojawiły się wraz z wybuchem I wojny światowej. 18 listopada 1918 roku Łotwa ogłosiła niepodległość. Po zawartym 23 sierpnia 1939 roku pakcie Ribbentrop – Mołotow, Łotwa znalazła się w strefie wpływów radzieckich. Wyłączając krótki okres okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej, kraj pozostawał w składzie ZSRR aż do 21 sierpnia 1991 roku. Lata 90-te to okres wielkich przemian i reform. W 2004 roku Łotwa stała się członkiem NATO i Unii Europejskiej.

Mentalność / Tradycja
Łotysze to dość skomplikowana mieszanka. Przez setki lat tereny te zamieszkiwane były przez niemieckich i szwedzkich kolonizatorów. Wpływ kultury germańskiej i protestantyzmu był bardzo silny. Stąd wywodzą się takie cechy jak pracowitość, oszczędność i solidność. Kierowanie się etyką i racjonalizmem w życiu. Dały również o sobie znać późniejsze lata panowania carskiego i proces rusyfikacji, a później - czasy komunistyczne i laicyzacja społeczeństwa.
 
Religia
Dużą grupę stanowią protestanci, w tym wyznawcy kalwinizmu i luteranizmu. Około 350 tysięcy osób skupia się wokół kościoła prawosławnego. Katolicy stanowią około 19% społeczeństwa. Największą grupę, około 1,1 mln stanowią osoby bezwyznaniowe. Wpływ na powyższą strukturę religijną miała polityka laicyzacji, prowadzona przez władze radzieckie.

Lotniska / Wynajem samochodów
Loty międzynarodowe obsługuje lotnisko w Rydze, znajdujące się 13 km od centrum miasta. Można się tam dostać autobusem lub taksówką. Jeżeli chodzi o autobus to kursuje linia nr 22, łącząca lotnisko z centrum miasta, a kursy odbywają się co 10-30 minut, zaś czas podróży wynosi około pół godziny. Funkcjonuje również linia pośpieszna 22A. Orientacyjny koszt przejazdu taksówką, pomiędzy lotniskiem a centrum miasta wynosi około 12€, a czas podróży ok. 15 minut. Postój taksówek znajduje się przed Terminalem. Poza tym funkcjonuje lotnisko w Liepāja czyli Lipawie, obsługujące głównie loty czarterowe i biznesowe. Z Lipawy odbywają się między innymi regularne rejsy czarterowe samolotem do kurortu Antalia w Turcji. Poza tym, lotnisko w Ventspils oferuje na zamówienie międzynarodowe loty czarterowe dla grup do 40 osób. Najwięcej wypożyczalni samochodów znajduje się w Rydze i Lipawie, poza tym w Jūrmali, Daugavpils. Koszt wynajęcia samochodu, to w zależności od typu około 20-35 łatów za dzień. Można poruszać się na podstawie polskiego prawa jazdy. Na terenie zabudowanym dozwoloną prędkością jazdy jest 50 km/h, poza terenem zabudowanym nie może przekraczać 90 km/h.
 
Transport publiczny
Komunikacja publiczna jest bardzo dobrze rozwinięta w dużych miastach. Pomiędzy większymi miejscowościami autobusy kursują kilka razy dziennie. Możemy mieć problem z dostaniem się do mniejszych miejscowości na prowincji i wiosek. Sprzedaż biletów na krajowe i międzynarodowe rejsy autokarowe odbywa się na dworcach autobusowych i w autobusie. Pasażerki transport kolejowy na Łotwie nie jest zbyt dobrze rozwinięty. Koleją przewozi się głównie towary.
 
Taksówki / Infrastruktura
Drogi są dość dobrej jakości, w każdym bądź razie dużo lepsze od naszych. Najlepszy standard prezentują drogi wokół stolicy. Autostrady są bezpłatne. Taksówki kursują we wszystkich większych miastach, nie należą jednak do najtańszych środków lokomocji. Stacje benzynowe są często zlokalizowane przy głównych drogach i całodobowe. Bez problemu można kupić gaz LPG, który jest popularnym paliwem.

Wydarzenia
Dniami ustawowo wolnymi od pracy na Łotwie jest: 1 stycznia czyli Nowy Rok; (marzec/kwiecień) - Wielki Piątek, Wielka Niedziela i Poniedziałek Wielkanocny; 1 maja - dzień zwołania pierwszego posiedzenia zgromadzenia konstytucyjnego (1920), Święto Pracy; druga niedziela maja - Dzień Matki; 23 czerwca - Dzień Līgo; 24 czerwca - Dzień Jana (przesilenie letnie);18 listopada - Dzień Niepodległości - ogłoszenie niepodległośc iRepubliki Łotewskiej (1918); 25-26grudnia - Boże Narodzenie (przesilenie zimowe); 31 grudnia - Sylwester. Jednym z najhuczniej obchodzonych świąt na Łotwie jest Noc Świętojańska. Wtedy cały kraj rozbrzmiewa dźwiękami ludowych pieśni, a noc rozświetlają tysiące płonących do białego rana ognisk. Domy, samochody przyozdabia się wiankami z liści dębu, kwiatów polnych i traw. Wiankami stroi się również głowy. Jednym z elementów święta jest szukanie kwiatu paproci, który ponoć zakwita w tę jedną noc. Innym ciekawym zwyczajem jest obmywanie się w porannej rosie. Taka kąpiel ma zapewnić zdrowie przez cały rok. Okazją do hucznych zabaw jest karnawał, w trakcie którego odbywają się liczne maskarady, tańce i koncerty. Smakoszom serów poleca się majowy Festiwal Serów w Lipawie. Wyjątkową gratką jest Narodowy Festiwal Pieśni i Tańca odbywający się co pięć lat w Rydze, który znalazł się na Liście UNESCO. W sierpniu również w stolicy organizowany jest Festiwal Muzyki Sakralnej, a napoczątku lipca Parada Blondynek. W lipcu w nadmorskim Saulkrasti odbywa się festiwal muzyki jazzowej. Okazją do świętowania jest również dzień św. Michała, przypadający 29 września. Świętuje się wtedy zakończenie żniw, wypieka chleb z pierwszych zbiorów. Boże Narodzenie to doskonały czas dla Łotyszy do relaksu w saunie.
 
Specjalności kulinarne
Na tradycje kulinarne Łotwy największy wpływ miało położenie nad morzem oraz niemieckie i rosyjskie zwyczaje kulinarne. W kuchni łotewskiej jednym z podstawowych elementów są ryby, przyrządzane na rozmaite sposoby. W jadłospisach królują karpie, okonie, szczupaki, a z ryb morskich: dorsze, szproty, makrele, śledzie. Z tradycji kulinarnych Niemiec wywodzi się zamiłowanie do wieprzowiny, kapusty, grochu. Jada się dużo kiełbas, kotletów i golonek. Wiele potraw powstaje w oparciu o dwa bazowe składniki: mąkę i ziemniaki. Rosjanie przynieśli ze sobą miłość do blinów i pierogów, które są bardzo popularnymi daniami na Łotwie. Wypieka się również wiele odmian pieczywa. Bardzo popularny jest czarny chleb, wypiekany za zakwasie z lekkim słodkawym posmakiem. W kuchni nieodzownym składnikiem jest nabiał: masło, twaróg, śmietana i sery. Warto spróbować zwłaszcza pysznych serów z dodatkiem ziół. Na stołach często gości miód oraz desery z owoców leśnych: borówek, jeżyn czy żurawiny. Warto posmakować miejscowych zup np. skārba putra – zupa jęczmienna z kwaśną śmietaną czy maizes zupa, no i oczywiście kwasu chlebowego czyli rīgas kvass.
 
Styl życia
Łotwa jest krajem pełnym kontrastów. Z jednej strony mamy nowoczesną, kosmopolityczną Rygę, pełną klubów i hanzeatyckiej atmosfery. Z drugiej strony, znaczna część Łotwy, położona przy granicy z Litwą i Białorusią, to w znacznym stopniu obszar biedny i o post-komunistycznej mentalności. Łatgalia czyli dawne Polskie Inflanty to tereny w dużym stopniu zamieszkane przez Polaków i Rosjan. Część ludności, zwłaszcza Rosjanie nie znający języka łotewskiego, ma status bezpaństwowców. Wywołuje to skargi o łamanie wobec nich praw człowieka i prowadzi do dość oziębłych kontaktów z Rosją.

Warte zobaczenia
Na szczególną uwagę zasługuje Starówka w Rydze. Stare Miasto zachwyca średniowiecznymi kupieckimi kamienicami oraz dekoracyjności secesyjnych budowli. Z pewnością nie przejdziemy obojętnie obok: Domu Wagi, Domu Bractwa Czarnogłowych, Domu z Wieżyczką, Domu Kariatydy i Atlanta czy Kociego Domu. Starówka w Rydze została wpisana na Listę UNESCO. W odległości 25 kmod Rygi znajduje się najbardziej znany kurort nadmorski Łotwy - Jūrmala z pięknymi plażami i powietrzem nasyconym żywicą i jodem. W północnej Łotwie zwanej Liwonią, a po polsku Inflantami warto wyruszyć szlakami Parku Narodowego Gauja z meandrującą pośród zieleni lasów rzeką Gauja. Warto zwiedzić Siguldę nazywaną Małą Szwajcarią. Na terenach historycznej Kurlandii szczególnie godna polecenia jest wizyta w miejscowości Kuliga - mieście wodospadów, w tym z największym na Łotwie - Ventas Rumba. Przy okazji można zawitać również do Lipawy i Ventspils. Największe sanktuarium katolickie Łotwy znajduje się w Aglonie, a w Vabole -„szlak 29 krzyży”. W Rundāle, położonym na południe od Rygi znajduje się wart obejrzenia barokowo-rokokowy pałac, zwany łotewskim Wersalem. Łotwa to wspaniałe miejsce do odpoczynku w kontakcie z naturą. Ponad 44% powierzchni kraju porastają lasy, z przewagą iglastych. Łatgalia nazywana jest krainą niebieskich jezior, a ich liczbę szacuje się na ponad tysiąc. Tereny nadmorskie to ogromne obszary plaż, idealne do długich spacerów i inhalacji jodem. Liczne rzeki i jeziora oferują nieprzebrane możliwości pływania łodzią i kajakiem, a wędkarzom gwarantują mnóstwo niesamowitych przeżyć.