Boliwia

Na granicy / wiza Przebywanie na terenie Boliwii do 3 miesięcy nie jest warunkowane posiadaniem specjalnej wizy. Przy przekraczaniu granicy boliwijskiej otrzymamy wbijaną do paszportu pieczątkę uprawniającą nas do 90-dniowego okresu przebywania na terenie tego kraju. Granicę z Boliwią możemy pokonać drogą powietrzną (najwięcej połączeń z Europy ląduje w La Paz), bądź lądową (sieć autobusowa pomiędzy krajami Ameryki Południowej jest bardzo dobrze rozwinięta; istnieje oczywiście możliwość pieszego przejścia punktu granicznego – choćby z argentyńskiego miasteczka La Quiaca do boliwijskiego Villazon). Warto pamiętać, że przy wylocie z kraju obowiązuje opłata lotniskowa w wysokości 25 USD od osoby. Przed wyjazdem do Boliwii należy również sprawdzić, czy nasz paszport jest ważny na 6 miesięcy w przód. Nie spełnienie tego warunku może okazać się przyczyną zawrócenia nas na granicy.
 
Szczepienia Aby dostać się do Boliwii musimy posiadać obowiązkowe szczepienie na żółtą febrę. Żółta książeczka szczepień może zostać skontrolowane przez strażnika granicznego. Jeśli mamy w planach penetrację wschodniej, nizinnej części Boliwii, warto posiadać ze sobą leki przeciwmalaryczne. Zaleca się także szczepienia na dur brzuszny.
 
Klimat / Kiedy jechać? Pora deszczowa z najbardziej obfitymi opadami obejmującymi większość obszaru Boliwii zaczyna się w lutym i trwa do kwietnia. Pora sucha zaczyna się natomiast z reguły na początku sierpnia i trwa do września. Na zachodniej, wyżynno-górskiej części kraju temperatury nawet w ciepłej porze (listopad – kwiecień) potrafią spadać w nocy do minus dziesięciu stopni. Wschodnie prowincje kraju znajdują się pod wpływem podrównikowego klimatu wilgotnego. Tutaj temperatura nie spada poniżej 20 stopni Celsjusza. Wybierając się w ten region, należy pamiętać o niezwykle wysokiej wilgotności powietrza.
 
Waluta Boliwiany. Średni kurs oscyluje w okolicach relacji 2 bob – 1 PLN. Jadąc do Boliwii warto mieć w portfelu amerykańskie dolary, gdyż w tutejszych kantorach jest to najpopularniejsza waluta wymienna. W większych miejscowościach funkcjonują bankomaty.
 
Język Hiszpański. Znakomita część społeczeństwa posługuje się jednak także drugim językiem – jednym z narzeczy indiańskich języków ajmara oraz keczua.
 
Prąd / Zasięg telefonów komórkowych W gniazdkach płynie prąd o napięciu 220V. Większość używanych wtyczek to wtyczki typu amerykańskiego. Choć zdarzają się rejony, w których używa się gniazdek typu europejskiego. Telefony komórkowe mają dość dobry zasięg we wszystkich miastach oraz na obszarze większej i średniej wielkości miejscowości.

Historia / Obyczaje Boliwia, podobnie jak wszystkie państwa Ameryki Łacińskiej, objęta była konkwistą. XV-wieczne terytorium ludu Ajmara zostało włączone w obszar Państwa Inków. Po konkwiście Francisco Pizarro teren został przemianowany na tzw. „Górne Peru”. A następnie współczesna Boliwia stała się częścią nowo powstałego Wicekrólestwa Peru. Obecną nazwę państwo zawdzięcza przywódcy wyzwoleńczego ruchu narodowościowego Simona Bolivara. Pisząc o historii Boliwii nie sposób nie wspomnieć o roku 1884. To wówczas na mocy traktatów pokojowych kończących tzw. Wojnę o saletrę (zbrojny konflikt o dostęp do Pacyfiku pomiędzy zwycięskim Chile a połączonymi siłami Boliwii i Peru) kraj został pozbawiony dostępu do Oceanu Spokojnego. Kolejne konflikty zbrojne (na początku XX wieku z Brazylią oraz w latach 30. z Paragwajem) pozbawiły Boliwii roponośnych oraz bogatych w kauczuk obszarów – Boliwia straciła przeszło 2/3 dotychczasowego obszaru.
Oprócz świąt popularnych również w Polsce, w Boliwii obchodzi się także m.in.:
27.05 - Dzień Bohaterek Coronilli (święto to obchodzone jest również jako Dzień Matki)
6.08 – Dzień Niepodległości
 
Mentalność / Tradycja Przekraczając granicę boliwijską od strony Argentyny trudno nie zauważyć zmiany w mentalności mieszkańców. Boliwijczycy są znacznie bardziej nieufnym narodem, gdyby porównywać z osobowością sąsiednich nacji. Najprawdopodobniej wynika to z biedy, z którą na co dzień muszą mierzyć się tutejsi ludzie. Nie sposób nie zauważyć pewnego rodzaju wstydu, jaki przezywają ci ludzie. Trudna przeszłość kraju (przegrane wojny, kolejno z Chile, Brazylią i Paragwajem), fatalna kondycja gospodarcza oraz pewnego rodzaju alienacja państwa na politycznej mapie Ameryki Łacińskiej – te wszystkie elementy składają się na współczesny obraz standardowego mieszkańca Boliwii. Są to ludzie małomówni, skryci, unikający kontaktu z turystami. Uwaga dla robiących zdjęcia: warto uważać podczas robienia tzw. „portretówek”, aby nie urazić naszych „aktorów” naszych ujęć. Boliwijczycy raczej niechętni są tego typu praktykom. Należy to robić bardzo dyskretnie, z ukrycia.

W boliwijskiej tradycji często mamy do czynienia z mieszaniem się lokalnych wierzeń z obrządkiem katolickim. Należy pamiętać, że rodzina jest główną jednostką społeczną i centrum życia większości Boliwijczyków. Warto zauważyć, że na terenach wiejskich kilka pokoleń żyje często pod jednym dachem.
 
Religia Znakomita większość Boliwijczyków (ok. 90%) to katolicy. Na drugim miejscu pod względem liczby wyznawców plasują się protestanci (metodyści) – ok. 5% wszystkich mieszkańców kraju. Należy nadmienić, że niektóre obrzędy sprawowane przez Boliwijczyków odbiegają od klasycznie pojmowanej tradycji chrześcijaństwa. W wielu miejscach mamy do czynienia z mieszanką indiańskich wierzeń praojców z elementami katolicyzmu. Przykładem może być choćby kult, jakim górnicy kopalni w Potosi darzą pomnik z wizerunkiem diabła.

Lotniska / Wynajem samochodów Największy port lotniczy kraju to lotnisko w La Paz. Międzynarodowy charakter posiadają także lotniska w Santa Cruz i Cochabambie. Krajowe połączenia obsługują porty lotnicze w Potosi, Oruro, Sucre i Tarija. Warto odnotować, że samoloty są w złym stanie technicznym, a bilety w ruchu krajowym są, jak na boliwijskie warunki, dość drogie (często stosowaną praktyką przez boliwijskich przewoźników jest wymuszanie wcześniej nie przewidywanych opłat dodatkowych). Obowiązuje opłata lotniskowa przy wylocie poza granice Boliwii (25 USD) oraz przy przelotach na liniach krajowych (15 BOB).

Wynajmowanie samochodu to w Boliwii wciąż bardzo mało popularny proceder. Uwzględniając fatalny stan dróg i niebezpieczeństwa na boliwijskich drogach odradza się taki sposób podróżowania. Na eksplorację północno-wschodniego Altiplano ze słynnym Salar de Uyuni wynajmuje się samochód już z kierowcą-przewodnikiem. W pozostałych przypadkach warto raczej zdać się na transport publiczny.
 
Transport publiczny Sieć kolejowa w Boliwii liczy sobie 3504 km długości. Kolej w Boliwii ma za zadnie połączenie południowych i wschodnich rubieży kraju z nadgranicznym (wobec Argentyny) Villazon. Jeśli chodzi o transport autobusowy, jest to zdecydowanie najbardziej popularna forma komunikacji. Drogi w Boliwii, nawet te łączące główne miasta, są niebezpieczne ze względu na warunki terenowe i zły stan nawierzchni. Na 62 479 km poprowadzonych w Boliwii dróg aż 58 730 km stanowią drogi nie utwardzone. Stanowi to ponad 93% wszystkich dróg kraju. Należy pamiętać także o słabym zazwyczaj stanie technicznym pojazdów realizujących połączenia. Wypadki drogowe w tej części kontynentu należą do porządku dziennego. Poważne utrudnienia w podróżach po kraju mogą spowodować regularne blokady dróg przez niezadowolone grupy społeczne. W deszczowym okresie od grudnia do kwietnia przebywający w Boliwii powinni wziąć poprawkę na utrudnienia w połączeniach autobusowych, których przyczyną są błotne lawiny, osunięcia dróg i mostów.


Taksówki / Infrastruktura Taksówki to obok autobusów najpopularniejsza forma transportu stosowana w boliwijskich miastach. Przed rozpoczęciem jazdy, warto ustalić cenę za kurs Pamiętajmy także o targowaniu się. Z reguły widok europejskiego turysty skutkuje przynajmniej podwojeniem stawki za przejazd.

Jak już wspomniano, stan techniczny boliwijskich dróg pozostawia wiele do życzenia. Jedynie 7 % wszystkich dróg jest utwardzona. Pozostałe narażone są na osunięcia, lawiny błotne, wylewy rzek (co z kolei często skutkuje uszkodzeniami mostów).

Wydarzenia Wśród imprez, w których warto współuczestniczyć należy zaliczyć m.in. festiwal Alasitas odbywający się co roku w styczniu w La Paz. Święto poświęcone jest ajmarskiemu bogowi, Ekeko. W czasie festiwalu sprzedawane są miniaturowe kopie dóbr materialnych, które chcielibyśmy otrzymać w ciągu roku (domy, meble, samochody, itd.). Podobnie jak w każdym z latynoamerykańskich państw również w Boliwii bardzo hucznie obchodzony jest karnawał. Wśród licznych imprez szczególnie warte polecenia są kolorowe parady w Santa Cruz i Oruro.
 
Specjalności kulinarne Kuchnia boliwijska nie jest tak różnorodna jak w sąsiedniej Argentynie. Wynika to z poziomu życia mieszkańców i słabiej rozwiniętej gospodarki. Do najczęściej serwowanych dań w lokalnych barach zalicza się przede wszystkim kurczak, wołowinę, kurczaki i ryby. Wszystko podaje się z ziemniakami przygotowywanymi na bardzo wiele sposobów. We wschodnich prowincjach kraju rolę ziemniaków na obiadowym talerzu zastępuje najczęściej juka. Wśród napojów spożywanych w Boliwii nie sposób nie wspomnieć o naparze na liściach koki – tzw. mate de coca oraz wytwarzanej na bazie kukurydzy napoju alkoholowym nazywanym popularnie chicha.

 
Styl życia Boliwijczycy cenią spokój i czas spędzany w rodzinie. Obserwując styl życia mieszkańców boliwijskich miasteczek nie sposób nie odnieść wrażenia, że ludzie ci najchętniej całe dnie spędzaliby na spokojnym i nieśpiesznym przeżywaniu dnia na ławeczce pod domem. Oczywiście z obowiązkowym przeżuwaniem liści koki, który to zwyczaj na trwałe wpisuje się w standardowy obrządek każdego dnia Boliwijczyka.

 
Warte zobaczenia Do najpiękniejszych miejsc Boliwii należy zaliczyć przede wszystkim:
kopalnię w Potosi – w której będziemy mieli okazję poczuć, na czym polega codzienna praca boliwijskiego górnika oraz m.in. poczujemy, jak to jest, gdy obok nas dynamit rozsadza ściany
Park Narodowy Madidi – dziewicze tereny wiecznie zielonych lasów deszczowych położonych w dorzeczu Amazonki
północno-zachodnie Altiplano z Laguną Colorada i Laguną Verde, licznymi wulkanami, gejzerami i gorącymi źródłami
Salar de Uyuni – największe na świecie solnisko
słynne więzienie San Pedro w La Paz – w którym to więźniowie opłacają swoje cele
Sucre – piękne, pokolonialne miasto, będące konstytucyjną stolicą kraju
tzw. „Drogę Śmierci” prowadzącą z La Cumbre z Corcie - z licznymi serpentynami, na odcinku 64 km trasa pokonuje przewyższenie 3600 metrów (ze średnią szerokością drogi wnoszącą 3,2 metra)