Maroko

Informacje i porady praktyczne - Maroko

• Przed podróżą

  Na granicy / wiza Dokumentem tożsamości potrzebnym do przekroc...

  Kraj i ludzie

  Historia / Obyczaje Rdzennymi mieszkańcami Maroka, których prz...

  Transport na miejscu

  Lotniska / Wynajem samochodów Najwięcej wypożyczalni samochodó...

  Wydarzenia i atrakcje turystyczne

  Wydarzenia Oprócz świąt państwowych i religijnych w kalendarzu...

  Ostatnia wersja została edytowana przez renias
  

  

  Na granicy / wiza
  Dokumentem tożsamości potrzebnym do przekroczenia granicy marokańskiej jest paszport, który powinien być ważny przez co najmniej sześć miesięcy. Od 2005 roku Polacy nie potrzebują wiz, przy pobytach turystycznych nie przekraczających 90 dni. Przy wjeździe należy wypełnić specjalny formularz w języku francuskim, angielskim lub arabskim. Formularz ten zawiera podstawowe informacje dotyczące danych osobowych, celu wizyty, adresu hotelu, w którym planujemy się zatrzymać podczas pobytu. Podstemplowany papier należy okazać później przy wyjeździe z kraju.
  
  
  Szczepienia
  Przy wjeździe do Maroka nie ma wymagań co do szczepień. Dla własnego bezpieczeństwa warto jednak zaszczepić się, zwłaszcza przeciwko żółtaczce pokarmowej. Potrawy, które kupujemy na ulicznych straganach, czasami nie są przygotowywane w warunkach higienicznych, dlatego jeżeli zamierzamy próbować lokalnych specjałów warto się zaszczepić. Przed wyjazdem warto zaopatrzyć się w medykamenty stosowane w przypadku biegunki i dolegliwości żołądkowych. Przypadki dolegliwości układu trawiennego turystów zdarzają się dość często. Jest to spowodowane odmienną florą bakteryjną. Nie powinno się pić nie przegotowanej wody i jeść surowych warzyw i owoców, które nie zostały należycie umyte.
  
   
  Klimat / Kiedy jechać?
  Klimat jest zróżnicowany w zależności od regionu. Wybrzeże Atlantyku, dzięki zimnemu Prądowi Kanaryjskiemu charakteryzuje się dość niskimi średnimi temperaturami. W lipcu i sierpniu jest gorąco i słonecznie, ale jesienią i wiosną wieją wiatry, a temperatury są dość niskie jak na afrykańskie warunki. Pora deszczowa przypada od października do marca, a najwięcej deszczu spada w listopadzie. W środkowej części kraju temperatury są wyższe, w Marrakeszu zdarza się, że przekraczają 40°C. Wiosną, zimą i jesienią jest deszczowo. W górach Atlasu warunki klimatyczne są bardziej zróżnicowane. W górnych partiach gór warunki są dość surowe z opadami deszczu lub śniegu zimą i mrozami. Latem czasami bywa upalnie. Największe temperatury, dochodzące do 50°C notowane są na południu kraju, na skraju Sahary. W lipcu i sierpniu jest najgoręcej. Jesienią i wiosną notowane są duże różnice między temperaturami w ciągu dnia i nocy. Zimą zdarzają się dni, kiedy temperatura spada kilka stopni poniżej zera. Wiosną i jesieniąsą najlepsze warunki do podróży, jeżeli nie chcemy zmęczyć się upałem. Wiosną, po deszczach przyroda rozkwita i kraj pokrywa się zielenią. Czasami pada. Latem jest bardzo gorąco, ale na Wybrzeżu Atlantyku warunki są idealne do plażowania i kąpieli.
  
   
  Waluta
  Walutą Maroka jest dirham, który poza krajem jest niewymienialny. Należy zabrać ze sobą dolary lub euro i wymienić je po przybyciu do Maroka. Trzeba zachować potwierdzenie transakcji, które potrzebne jest później przy powrocie do kraju, gdy chcemy wymienić nie wydaną walutę.
  
   
  Język
  Językiem urzędowym w Maroku jest arabski. W powszechnym użyciu jest marokański dialekt języka arabskiego. Ze względu na historyczne zaszłości, bardzo przydatna jest znajomość języka francuskiego. Maroko znajdowało się pod francuskim protektoratem i do niedawna francuski był podstawowym językiem nauczanym w szkołach. Na północy kraju w użytku jest również język hiszpański. W odległych regionach w górach wiele osób posługuje się językiem berberyjskim.
  
   
  Prąd / Zasięg telefonów komórkowych
  Standardowe napięcie w gniazdkach to 220V. Gniazda elektryczne są takie jak w Polsce.

  ---

  Zgłoś nadużycie Wersje wpisów

  Edytuj post

  Ostatnia wersja została edytowana przez renias
  

  

  Historia / Obyczaje
  Rdzennymi mieszkańcami Maroka, których przodkowie przybyli na te tereny prawdopodobnie z Egiptu są Berberowie. Ludy berberyjskie wyróżniają się w wielu przypadkach, w zależności od grup interesującym typem urody, charakteryzującym się niebieskimi oczami i jasnymi lub rudymi włosami. Około 1200 r. p.n.e. na wybrzeżu pierwsze osady zaczęli zakładać Fenicjanie, które później przejęli Kartagińczycy. W 42 roku n.e. tereny Maroka zostały włączone do imperium rzymskiego. Następnie na krótki okres, obszary rzymskie w Północnej Afryce zajęli Wandalowie.
  
  Kluczowym momentem w historii Maroka był podbój ziem przez Arabów. Od tego momentu rdzenna ludność była poddawana intensywnej islamizacji, co odzwierciedla współczesna kultura marokańska. Późniejsze wieki to czasy panowania kolejnych dynastii, z których na szczególną uwagę zasługują Almorawidzi i Almohadzi, pochodzenia berberyjskiego.
  
  Od XIV wieku, w czasach kolejnych wielkich odkryć geograficznych, tereny na wybrzeżu Maroka były intensywnie zasiedlane przez Portugalczyków i Hiszpanów. Obszary położone nad Cieśniną Gibraltarską stanowiły również ważny punkt strategiczny, który wzbudził rosnące zainteresowanie Francji i Wielkiej Brytanii.
  
  W 1666 roku władzę zaczęła sprawować dynastia Alawitów, z której wywodził się Mulaj Ismail, uznawany za największego sułtana w dziejach Maroka. Mulaj Ismail rządził w kraju twardą ręką, założył nową stolicę w Meknes. Utrzymywał pozytywne kontakty z Francją, pozbywając się jednocześnie osadników z Hiszpanii i Wielkiej Brytanii.
  
  W 1912 roku, Francja powiększająca zasięg swoich kolonii w Afryce, objęła Maroko protektoratem. Północe obszary, w tym również tereny Sahary Zachodniej znalazły się pod zarządem Hiszpanii. Tanger został uznany za strefę międzynarodową. Zwierzchnictwo Francji trwało do 1956 roku, kiedy to Maroko przy udziale rządów USA i Wielkiej Brytanii ogłosiło niepodległość. Hiszpania zrzekła się zwierzchności na terenach północnego Maroka, zachowując jedynie Ceutę i Meillę. Przedmiotem sporów pozostają nadal tereny Sahary Zachodniej, zasobnej w złoża fosforytów, które Maroko anektowało w 1979 roku. Spotkało się to z silnym sprzeciwem Algierii, która przez kolejne lata wspierała Front Polisario, walczący o niepodległość Sahary Zachodniej. W 1990 roku podpisano rozejm. Do tej pory Maroko pozostaje w nieprzyjaznych stosunkach z Algierią, a granice lądowe między państwami są zamknięte.
   
  Mentalność / Tradycja
  Największy wpływ na codzienne życie Marokańczyków wywiera religia. Przejawia się to między innymi w przekonaniu o wszechmocy Allaha, a życie polega na wypełnianiu się jego woli. Stąd wynika brak pośpiechu oraz przekonanie o porządku rzeczy i pełnionych w życiu rolach. Obserwuje się wyraźny podział na strefę męską i żeńską. Domeną kobiet jest sprawowanie opieki nad domem i dziećmi. Mężczyźni zajmują się pracą, w wolnym czasie spotykają się w gronie męskim poza domem, w palarniach i herbaciarniach. Pojawianie się kobiet w miejscach przeznaczonych dla mężczyzny jest bardzo źle widziane. Podobnie obowiązują wymogi co do kobiecego stroju, zasłaniającego ciało. W dużych miastach zasady uległy pewnej liberalizacji, mimo to nadmierne eksponowanie ciała, również w przypadku turystów nie spotyka się z powszechną aprobatą. Źle odbierane jest publiczne okazywanie zainteresowania kobiecie, czasami wynikające jedynie ze zwykłej uprzejmości.
  
  Wyjątkowy jest okres Ramadanu, miesiąca w którym według tradycji został objawiony Mahometowi Koran. W tym czasie muzułmanie poszczą od wschodu do zachodu słońca. Wiele restauracji jest w dzień zamkniętych, a instytucje pracują zwykle w skróconym czasie. Często odradza się podróżowanie w tym czasie, ze względu na wspomniane wyżej niedogodności oraz nerwowość, przeradzającą się w nieuprzejmość, spowodowaną postem i zmęczeniem.
  
  Z reguły Marokańczycy są przyjaźnie nastawieni do obcokrajowców, chętnie zapraszają do domów i goszczą przybysza. Lepiej unikać tematów związanych z religią, Saharą Zachodnią i seksem.
  
  Samotnie podróżujące kobiety będą się spotykały z powszechnymi zaczepkami mężczyzn i propozycjami matrymonialnymi. Wynika to z powszechnego przekonania o swobodzie obyczajów turystek ze świata zachodniego.
  
   
  Religia
  W Maroku 98% społeczeństwa wyznaje islam, znikomą liczbę stanowią chrześcijanie i wyznawcy judaizmu. W Maroku czci się świętych mężów - marabutów. Tłumy wyznawców udają się do grobów, żeby oddać im cześć. Ten element religijności pozostaje w sprzeczności z zasadami islamu, według którego można jedynie czcić Allaha. Wyznawców islamu obowiązuje pięć podstawowych zasad. Pierwszą z nich jest wyznawanie wiary, drugą modlitwa, którą należy odmawiać pięć razy dziennie. Można modlić się w dowolnym miejscu, z twarzą zwróconą w kierunku Mekki. Trzecim filarem wiary jest jałmużna, a czwartym post, obowiązujący podczas Ramadanu czyli dziewiątego miesiąca w kalendarzu muzułmańskim. W ciągu dnia obowiązuje zakaz jedzenia i picia, a także kontaktów seksualnych. Posiłek można spożyć dopiero po zmierzchu. Ostatnim obowiązkiem jest pielgrzymka do Mekki, którą powinno się odbyć przynajmniej raz w życiu.

  ---

  Zgłoś nadużycie Wersje wpisów

  Edytuj post

  Ostatnia wersja została edytowana przez renias
  

  

  Lotniska / Wynajem samochodów
  Najwięcej wypożyczalni samochodów działa w Agadirze, Marrakeszu i Casablance. W kurortach turystycznych samochód można wynająć praktycznie w każdym hotelu. Kwota, którą należy przeznaczyć na wynajęcie auta to około 330 dirhamów za dzień. Droższe są samochody terenowe,ale mogą się okazać użyteczne w miejscach, gdzie nie dotrzemy samochodem osobowym. Należy sprawdzić warunki ubezpieczenia auta, które obejmuje jazdę, wwiększości przypadków jedynie po drogach asfaltowych. Można jeździć na podstawie polskiego prawa jazdy. Stacje benzynowe są dostępne w większych miejscowościach i przy głównych drogach. Problem może pojawić się na wschodzie i południu kraju. W warunkach górskich i pustynnych stacje zlokalizowane są w znacznych odległościach od siebie, trzeba uważać żeby nie zostać z pustymbakiem.
  Lotniska międzynarodowe znajdują się w: Casablance, Marrakeszu, Fezie iAgadirze. Najwięcej samolotów czarterowych ląduje w Agadirze.
  
   
  Transport publiczny
  Jednym z najdostępniejszych środków transportu publicznego są autobusy. Mamy do wyboru państwowego przewoźnika CTM i innych prywatnych. Autobusy CTM odjeżdżają zazwyczaj z oddzielnych dworców, bilety można kupić w kasie. Za bagaż obowiązuje dodatkowa opłata, niezbyt wygórowana. Kursy autobusami prywatnych przewoźników z reguły są nieco tańsze. Problem może stanowić jednak znalezienie miejsca odjazdu i właściwego autobusu. Zasięg kolei jest dość ograniczony, ale za to jest najnowocześniejsza na kontynencie afrykańskim. Pociągiem można dotrzeć do miejscowości: Rabat, Casablanca,Marrakesz, Meknes, Fez czy Tanger. Mamy do wybory pociągi zwykłe, pośpieszne i ekspresowe, a ich podział zależy od standardu i klimatyzacji. W porównaniu z autobusami, czas przejazdu jest krótszy. Stawka za bilet jest nieco wyższa. Kolej jest cały czas rozbudowywana.
  
   
  Taksówki / Infrastruktura
  Do wyboru mamy małe i duże taksówki tzw. petit taxi i grand taxi. Duże taksówki mogą maksymalnie zabrać sześciu pasażerów. Zaletą tego środka transportu jest możliwość dotarcia do miejsca, gdzie nie kursują autobusy. Należy poczekać aż zbierze się komplet pasażerów, wtedy suma rozkładana jest na wszystkich. Powinno się z góry ustalić kwotę kursu. Czasami ceny podawane są nie za pojedyncze miejsce, ale za całą taksówkę. Drugi rodzaj taksówek tzw. petit taxi kursuje w granicach administracyjnych miast. Tutaj również należy ustalić cenę kursu przed wyruszeniem. Dość powszechnym zjawiskiem jest nie włączanie przez kierowcę taksometru.
  
  Dobre drogi mamy w zachodniej części kraju wzdłuż wybrzeża atlantyckiego i na północy, między dużymi miejscowościami. Płatne autostrady łączą: Tanger, Rabat, Cassablancę i El-Jadidę oraz Meknes i Fez. Stawki nie są wysokie. Sieć dróg lokalnych jest w znacznie gorszej kondycji, a w wielu miejscach nie ma asfaltu. Ciężkie warunki do poruszania, wymagające odpowiednich samochodów to tereny górskie i pustynne.

  ---

  Zgłoś nadużycie Wersje wpisów

  Edytuj post

  Ostatnia wersja została edytowana przez renias
  

  

  Wydarzenia
  Oprócz świąt państwowych i religijnych w kalendarzu marokańskim znajdziemy wiele wydarzeń kulturalnych. W miesiącach letnich, w tym w czerwcu organizowany jest w Essaouirze - Festiwal Muzyki Gnawa, a na przełomie czerwca i lipca – Festiwal Wiśni w Sefrou. Różnorodne imprezy kulturalne oferują: Festival de Rabat i Festival de Casablanca. Ważne święta religijne są obchodzone w sierpniu. W połowie sierpnia do Setti Fatma w południowym Maroku przybywają tłumy Berberów, żeby uczcić pamięć miejscowego marabuta. Tłumnie odwiedzana jest również miejscowość Asilah w okolicach Tangeru, gdzie odbywa się międzynarodowy festiwal kultury. Wielkie święto religijne odbywa się w Moulay Idriss, najświętszego miejsca marokańskich muzułmanów, gdzie znajduje się mauzoleum Idrissa I. Z kolei wrześniowe święto w Fezie upamiętnia jego syna Idrissa II. We wrześniu odbywa się w Imilchilu - święto i targ małżeński, na którym można znaleźć sobie żonę. W lutym organizowany jest festiwal muzyki marokańskiej w Marrakeszu – Dakka Marrakchia Festiwal.
  
   
  Specjalności kulinarne
  Jednym z najbardziej tradycyjnych składników marokańskiej kuchni jest kuskus. Słynna kasza przygotowywana jest na różne sposoby. Często serwuje się ją z warzywami: cebulą, papryką, pomidorami, marchewką, uformowaną w postaci stożka z kawałkami mięsa baraniego na górze. Kolejnym symbolem miejscowej kuchni jest tadżin, czyli rodzaj naczynia w którym przygotowywane są potrawy. To specjalne ceramiczne naczynie z pokrywką, które ustawia się nad paleniskiem i dusi się warzywa wraz z mięsem. Popularny jest również ostry sos - harrisa, gdzie składnikami są oliwa, papryka, czosnek i kolendra. Podaje się również harirę czyli zupę z ciecierzycy, przyrządzaną zazwyczaj w Ramadanie. Można skosztować również pysznych oliwek, serów i miejscowego chleba, przypominającego podpłomyka. W strefie nadatlantyckiej serwuje się dużo ryb i owoców morza, często z grilla z dodatkiem soku z cytryny. Koniecznie należy spróbować marokańskiej herbaty, przygotowywanej z dodatkiem mięty i dużej ilości cukru. Ze słodyczy mamy: słodkie baklawy, nugaty i różnorodne suszone owoce.
  
   
  Styl życia
  Maroko uznawane jest za jeden z bardziej nowoczesnych krajów Afryki. Ciągle dokonuje się postęp w przemianach społecznych. Jednym z jego przejawów było wprowadzenie równouprawnienia kobiet w 2004 roku, co można uznać za moment przełomowy w tradycji muzułmańskiej. Mimo iż zmiany dokonały się na gruncie prawnym, w mentalności większości rola kobiety w życiu pozostała niezmieniona. Zaznacza się wyraźny podział kraju na obszary nowoczesne i rozwinięte ze współczesnymi zdobyczami cywilizacji. Z drugiej strony istnieją miejsca, gdzie nie dociera podstawowa infrastruktura: prąd czy bieżąca woda. Dysproporcje doprowadziły do migracji ludności z obszarów biednych do miast i tworzenia się slumsów. Do dziś, na oddalonych od cywilizacji obszarach górskich żyją plemiona Berberów według tradycyjnych reguł, pielęgnując swoje zwyczaje. Kontrastują z tym miasta takie jak: Casablanca, Rabat, Tanger, wyrastające na nowoczesne metropolie z centrami finansowo-biznesowymi, współczesną architekturą i kosmopolityczną atmosferą.
  
   
  Warte zobaczenia
  Szczególnie warte polecenia są zabytkowe miasta Maroka: Meknes, Fez i Marrakesz. Fez był pierwszą stolicą Maroka, założoną w789 roku. Do czasów współczesnych zachowała się wspaniała medyka ze skupionymi wokół niej najważniejszymi zabytkami i niezapomnianą orientalną atmosferą. Kolejne wspaniałe cesarskie miasto to Meknes z równie piękną Medyną i mauzoleum Mulaja Ismaila, stąd blisko do Volubilis, ruiny starożytnej stolicy rzymskiej prowincji. Wyjątkowym miastem jest Marrakesz, którego serce – plac Jamaa el-Fna wraz z przyległymi uliczkami i niezwykłą atmosferą został wpisany na listę UNESCO jako zabytek kultury niematerialnej. Nie można pominąć również Medyny w Tetuanie i malowniczego niebieskiego miasta - Chefchaouène. Będąc w Maroku warto również wybrać się na spotkanie z pustynią i spędzić noc w beduińskim namiocie. Można również pokusić się o wypad w góry Atlasu Wysokiego i zobaczyć wąwozy Dadès i Todra lub zdobyć najwyższy szczyt Maroka – Jebel Toubkal.

  ---

  Zgłoś nadużycie Wersje wpisów

  Edytuj post

  ---

  

  Maroko
  
  Brak słów, by opisać taki kraj jak Maroko. Można oczywiście sporządzić kompendium najważniejszych informacji i faktów, ale każdy opis, nawet najbardziej wyczerpujący, pozostanie tylko czymś w rodzaju wykazu, sztucznego i spłyconego. Spróbujmy jednak podjąć to wyzwanie. Maroko łeży w północno-zachodniej części kontynentu afrykańs... czytaj dalej

  Maroko
  
  Brak słów, by opisać taki kraj jak Maroko. Można oczywiście sporządzić kompendium najważniejszych informacji i faktów, ale każdy opis, nawet najbardziej wyczerpujący, pozostanie tylko czymś w rodzaju wykazu, sztucznego i spłyconego. Spróbujmy jednak podjąć to wyzwanie. Maroko łeży w północno-zachodniej części kontynentu afrykańskiego, a jego granice wyznaczają Morze Śródziemne, Atlantyk i dwa sąsiadujące z nim państwa – Algieria i Mauretania. Europa znajduje się dosłownie w zasięgu ręki – tuż za Cieśniną Gibraltarską. Obecnie liczba ludności Maroka zbliża się do około 23 milionów. Klimat zróżnicowany, od umiarkowanego do gorącego. Ustrój – to monarchia konstytucyjna, oparta na systemie wielopartyjnym. Islam jest religią państwową, niemniej konstytucja gwarantuje wolność sumienia. Językiem urzędowym jest arabski.
  I tak oto w nieskończoność można mnożyć podobne wiadomości, cóż kiedy nie oddają one istoty rzeczy, charakteru i ducha tego kraju. Nie wystarczy bowiem przedstawić wyników powolnego i cierpliwego tworzenia, będącego dziełem łudzi i czasu, ponieważ nie mogą one przekazać piękna zachodu słońca w Marrakeszu ani zapachu róż, jaki unosi się w lutym wokół Kelaa Meguna. Żadnymi słowami nie da się przekazać smaku herbaty miętowej, gwaru bazarów – suków, szczodrości manifestowanej podczas mussent, podniosłego wzruszenia, które przepełnia zwiedzających Mauzoleum Mohammeda V w Rabie lub Zawiję Nasirijja w Tamegrucie. Jak opisać żar walki przeciwko obcej okupacji, którego symbolem jest i „Bitwa Trzech Królów”, i człowiek zwany Sułtanem Ben Jusufem, przywódca i budowniczy drogi do jedności? Czyż słowa mogą wyrazić trudy odbudowy Agadiru po wylaniu rzeki Ziz w dniach niezapomnianego „Zielonego Marca” lub, bliżej współczesności, podziw dla architektów meczetu Hassana II w Casablance?
  A dopiero tym wszystkim jest Maroko. I ludzie, twardzi, a jednak życzliwi, gotowi podjąć wyzwania, które narzuca im położenie geograficzne i własna historia. W tym świetle ruiny Lixusu czy też miasta Mulaj Idris Zerhun oraz Rissani są o wiele bardziej znaczące niż niejedna współczesna metropolia. Osada Agdz, mocno opierająca się atakom nowoczesności, stanowi uosobienie marokańskiego wnętrza, odzwierciedla je o wiele lepiej niźli nadmorskie prowincje, bo czyż kopia może konkurować z oryginałem? Nie znaczy to oczywiście, że wszystko, co nowe, jest pozbawione piękna i głębi. Po prostu dusza człowieka, podobnie kraju, nie zawsze mieści się tam, gdzie jej szukamy. Casablanka z jej wieżowcami i autostradami reprezentuje Maroko dwudziestego wieku, Maroko zmierzające drogą postępu. Maroko otwartych i twórczych umysłów. Jednakże nawet najświeższe zdobycze techniki są niczym wobec przymiotów marokańskiego narodu, jego legendarnej gościnności, bogactwa rzemiosła, różnorodności sztuki kulinarnej, uwielbienia dla tradycji i świętych praw islamu, szacunku dla monarchii i jedności terytorialnej. Wszystko to stanowi zbiór niepodważalnych wartości, wyznaczających rytm dnia dzisiejszego. Któż ośmieliłby się twierdzić, że tradycyjne Maroko nie zdoła oprzeć się odczłowieczeniu nowych czasów? Wszak naród tego kraju ustrzegł wartości, które pozwoliły mu na zachowanie ciągłości i niepowtarzalnego charakteru. Zawdzięcza to swej otwartości wobec świata na przestrzeni dziejów bez utraty własnej tożsamości. Położenie na skrzyżowaniu dróg, w miejscu przenikania się różnorodnych cywilizacji i kultur, sprawiło, że Maroko stało się prawdziwym świadkiem historii. Dominując w zachodniej części Morza Śródziemnego, zaledwie kilka kilometrów od kontynentu europejskiego, ściśle złączone z Afryką i na wylocie ku Ameryce i krajom Dalekiego Wschodu, ziemie te od zawsze miały niezwykle ważne znaczenie strategiczne.
  Ograniczenia wynikające z uwarunkowań geograficznych ostatecznie przemieniły się w korzyści. Kraj ten pożądany przez wielu, dawniej i dziś – to kolebka tego wszystkiego, co sprawia, że kultura marokańska jest absolutnie unikatowa i niepowtarzalna. Właśnie otwartość na świat w połączeniu ze ścieraniem się najprzeróżniejszych wpływów zadecydowały o wyróżniającej ją tożsamości. Wystarczy przytoczyć jeden tylko przykład: kiedy Rzymianie osiedlali się w Volubilis, dopasowali własną architekturę do krajobrazu oraz do zabudowy istniejącego już miasta, założonego przez Jubę II, wykorzystując przy tym lokalne motywy zdobnicze. W efekcie powstało przeurocze miasto Volubilis. Nie do końca rzymskie, świadczy jednak o wielkości swych budowniczych, ich zdolnościach adaptacyjnych. Wpływy wzajemne wydały owoc w postaci nieprzerwanej ewolucji i postępu, z czego niewątpliwie korzystały obie strony. Inny symbol – to islam. Ta religia od razu podbiła serca Marokańczyków, którzy stali się jej gorliwymi obrońcami. Systematyczna obrona wiary i opór wobec obcej okupacji łączą się z nazwami Tangeru, El-Dżadidy, Essawiry, Agadiru i Szeszawenu.
  Muzułmańskie Maroko zawsze odgrywało aktywną rolę w szerzeniu islamu. Odkąd Ukba ibn Nafi stanął na swym koniu u wód Atlantyku, Marokańczycy niestrudzenie pokonywali w dziele rozprzestrzeniania islamu wszelkie przeszkody, w tym także te, stwarzane przez morza. Przejęli pochodnię Ukby i ruszyli ku Europie. Tarik ibn Zijad przekroczył wraz ze swą ośmiotysięczną armią Cieśninę Gibraltarską i w ciągu jednej wyprawy podbił Hiszpanię. Doszedł aż do Poitiers. Później liczni mieszkańcy Afryki i krajów arabskich przejmowali od Marokańczyków właśnie ich wiarę, jeszcze bardziej umacniając jej wpływy. I dziś nie można zarzucić Maroku odejścia od islamu. Maroko było gospodarzem pierwszej Konferencji Krajów Muzułmańskich, zorganizowanej po pożarze meczetu w Jerozolimie. W wyniku tej konferencji powstała organizacja, wyróżniająca się dynamizmem, ambicją i licznymi inicjatywami.
  Z drugiej jednak strony, w tej fortecy islamu obecność religii jest przez Marokańczyków starannie podkreślana zarówno w życiu publicznym, jak i prywatnym, przy czym dominująca pozycja religii wynika z jej niewątpliwych zasług historycznych i wielowiekowej tradycji. Od chwili przybycia Idrisa I na marokańską ziemię i ustanowienia przez niego dynastii Idrisydów islam stał się podstawą ustroju społeczno-politycznego państwa. Ani przeszłości, ani teraźniejszości nie da się zrozumieć, jeśli nie będzie się brało pod uwagę tego tak znaczącego dla Marokańczyków czynnika.
  Kiedy założyciel dynastii Idrisydów został zamordowany przez Abbasydów, co powstrzymało ten lud od przejęcia władzy? Idris II jeszcze się nie narodził i dopiero po wielu latach mógłby zająć miejsce swego ojca. Otóż była to lojalność wobec potomka Proroka. Szacunek i wierność względem jego osoby sprawiły, że Marokańczycy w spokoju doczekali się zakończenia edukacji następcy, który w wieku jedenastu lat zasiadł na tronie swego ojca. Przywiązanie do islamu zagwarantowało ciągłość i legalność władzy późniejszych sułtanów. Za czasów Almorawidów dochodzi do głosu malikicki odłam islamu, którego tradycje są wciąż w Maroku bardzo żywe. Podobnie rzecz ma się z tytułem Amir el Mumin (przywódca wiernych), którego początkowo używał Jusuf ibn Taszfin, a który dzisiaj przysługuje głowie państwa. W czasach Almohadów sułtan Abd al-Mumin, założyciel „największego, jakie kiedykolwiek istniało, imperium na zachodnich rubieżach islamu”, przybrał tytuł kalifa i rozkazał, aby imię jego było wymieniane podczas modlitwy. Wielkość dynastii Merynidów wyrażała się w licznych świętych wojnach, jakie prowadzili, i wspaniałych świątyniach, jakie wznieśli. Po pewnym czasie dzięki wyłonieniu się nowych ruchów religijnych na gruzach państwa Merynidów powstaje nowe – saadyckie, którez równym zapałem włączyło się do świętych wojen (dżihad). Saadyci wyzwolili w ten sposób wiele miast spod obcej okupacji. Ahmed al-Mansur rozszerzył granice islamu w Afryce aż po Timbuktu. Skutecznie również opierał się Turkom. Jego zadania wkrótce podjęła dynastia Aławitów. Opór wobec obcej dominacji, a także kierowanie państwem w zgodzie z dogmatami i nakazami religii – oto główne cechy charakterystyczne panowania tej dynastii. Mulaj Ismail wyzwolił Tanger spod okupacji brytyjskiej, a także odbił Mehdię i Larasz z rąk hiszpańskich. Sidi Mohammed ben Abdallah zrobił to samo dla El-Dżadidy i Agadiru, wypierając Hiszpanów do ich śródziemnomorskich warowni. Mulaj Sliman bardzo wzmocnił obronność swego kraju dzięki stworzeniu różnego rodzaju strażnic. Jednakże następny władca Mulaj Abd al-Aziz był za młody i niezdolny do przeciwstawienia się obcej nawale, toteż ulemowie (kapłani) wprowadzili na tron jego brata Mulaj Hafida. Po podpisaniu traktatu o Protektoracie, narzuconego przez Francję, Mullaj Hafid abdykował na rzecz kolejnego brata Mulaj Jusufa. Kilka lat później, w 1930 r., Francja błędnie zinterpretowała rywalizację pomiędzy Arabami a Berberami i przyznała tym ostatnim autonomię, wyłączając ich spod jurysdykcji muzułmańskiej. W całym kraju podniosły się głosy protestu, wybuchły zamieszki. Postępowanie obcego mocarstwa zrozumiano jako chęć poddania narodu nasilonej chrystianizacji. We wszystkich meczetach powtarzano z uporem: „Boże, nie dopuść, by rozdzielono nas z braćmi!” Narastał opór przeciwko zaborcom, który zaowocował wreszcie uzyskaniem przez Maroko niepodległości. Święto Tronu, obchodzone po raz pierwszy w 1934 r., zyskało szczególny wyraz w 1956, kiedy panowanie objął Hassan II, król, który poświęcił się budowie nowoczesnego państwa z właściwymi dla nowych czasów instytucjami i prawami. Oto dlaczego konstytucję Maroka porównuje się niejednokrotnie do tej, przyjętej przez Francję w 1958 r. Pomijając zewnętrzne podobieństwo tekstów, trzeba podkreślić, że religii poświęca się w marokańskiej ustawie zasadniczej wiele należnego jej miejsca. I tu stare i nowe wzbogacają się nawzajem.
  Również w tej dziedzinie jak w pozostałych – w architekturze, muzyce, malarstwie, kinie, teatrze, szeroko rozumianej kulturze, czy też sztuce kulinarnej, obyczajach itp. otwartość na świat nie ogranicza potrzeb i wymogów wynikających z konieczności zachowania tradycji. Najprościej i najlepiej ujął to król Hassan II: „Maroko nie dąży ku temu, by żyć przeszłością. Ono chroni przeszłość jako źródło nauk wiodących w przyszłość”.

  zamknij